D119533

របាយការណ៍ស្ដីពីសកម្មភាព និងលទ្ធលការធ្វើការចុះស្រាវជ្រាវឯកសារភស្ដុតាង និងកំណត់ទីតាំងរណ្ដៅសាកសពទាក់ទងនឹងរបបប្រល័យពូជសាសន៍

ខ្មែរ

កម្ពុជា​

៦ កក្កដា ១៩៩៨

ខេត្តកំពង់ចាម

DC-Cam/ ២០មីនា ២០២៥

មជ្ឃមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា

៥៣ទំព័រ ឯកសារវាយដោយកុំព្យូទ័រ

សាក្សីផ្ទាល់មាត់

របាយការណ៍ស្ដីពីការស្រាវជ្រាវ និងការចុះសម្ភាសន៍ក្នុងខេត្តក្រចេះ

អំពីពត៌មានពីសាក្សី

គាត់បានប្រាប់យើងថា សន្តិសុខ និងគុក កន្លែងសម្លាប់នេះ ពួកវាបង្កើតឡើងពីឆ្នាំ ១៩៧៥-៧៦ រហូតឆ្នាំ ១៩៧៩ ។ ពួកវាប្រមូលមកសម្លាប់ទីនោរ ពីឆ្នាំ ១៩៧៧ រហូត ១៩៧៩ ។

សាក្សីបានបញ្ជាក់ថា ទីតាំងនេះពុំមែនជាគុកទេ កន្លែងស្តុបជនរងគ្រោះរមួយរយៈខ្លី រួចសម្លាប់ មុន សម្លាប់ សួរចម្លើយសិន ។

សាលាឆាន់ និង វិហារ ស្តុបជាកន្លែងក្នុង វត្តពោធិមាស

- សាលារៀន ស្តុបចុងក្រោយ រួចយកសម្លាប់នៅព្រៃត្រពាំងសង្កែ ។ ពេលស្តុបពួកគេ ជនរងគ្រោះរ នៅសាលាបុណ្យ សាលាឆាន់ និងព្រះវិហារ យប់យកទៅសួរចម្លើយ ចងដៃបណ្តើរទៅសម្លាប់តែម្តង សម្លាប់ រៀងរាល់ថ្ងៃ ចាប់ពីម៉ោង ៤រសៀល ទល់ម៉ោង ៦ ល្ងាច ។ ទាំងគ្រួសារ១ ពេលសម្លាប់ចាក់មេក្រូ បំពង សម្លេង ភ្លេងតន្ត្រី ពួកងរំពង។

- ប្រភេទជនរងគ្រោះត្រូវគេសម្លាប់ទីនោះ

ពួកខ្មែរក្រហមសម្លាប់ ២ប្រភេទ :

១- គ្រួសារ ពួកនាយទាហ៊ាន កូនទាហ៊ាន មន្ត្រីរដ្ឋការគ្រប់ថ្នាក់ របបលន់-ណុល ពួកនេះខ្មែរក្រហម នៅបូព៌ាជាអ្នកសម្លាប់ ទាំងគ្រួសារ ឆ្នាំ ១៩៧៦ ។

២- គ្រួសារ ពួកកម្មាភិបាល ចាប់ពីក្រុម ភូមិ ឃុំ ស្រុក ទាំងគ្រួសារ យោធា ខ្មែរក្រហមសម្លាប់ ឆ្នាំ១៩៧៧ (សម្លាប់ប្តីមុន) ពួកនេះខ្មែរក្រហមមកពីនិរតីអ្នកសម្លាប់ ។

បញ្ជាក់: ឃុំអំពិលតាពកមាន ១២ភូមិ ដូច្នេះមាន ១២សហករណ៍ ប្រមូលយកមកសម្លាប់ទីនេះទាំងអស់ ។ សាក្សីបានប្រាប់យើងទៀតថា វិធីបោកបញ្ឆោត ។

បញ្ជាក់: ដូចវត្តព្រៃធុតុង ដែលយកប្តីសម្លាប់មុន ក្រោយ១យកប្រពន្ធ និងកូន ឪ ម៉ែ ។

អពើរព្រៃផ្សៃថោកទាបបំផុត គឺនារីស្អាត១ រំលោភហើយ សម្លាប់ជាក្រោយ ។ សម្លាប់ទាំងក្មេង ទាំងចាស់ ប្រុស ស្រី ខ្លាំងបំផុត នៅឆ្នាំ ១៩៧៨ ។

ពួកឃាតករ ដឹកក្រចៅមកស្តុបទុកទាំងឡាន១ សំរាប់ចងដៃជនរងគ្រោះ និងដឹកជនរងគ្រោះទាំង ឡានៗពីបណ្តា ភូមិនានា មកសម្លាប់ទីតាំងត្រពាំងសង្កែនោះ ។

សាក្សីទី១ ឮសូរសម្លេងយំ ស្រែកពេលសម្លាប់ ខ្លះទៀតគេឡើងដើមត្នោតលបមើលឃើញតែម្តង ។

ដូច្នេះរសាក្សីទាំង ៣ សំខាន់ណាស់ គាត់ជាពួកកម្មាភិបាលខ្មែរក្រហមបូព៌ា ហើយនៅមូលដ្ឋាននេះតែ ម្តង គាត់រួចខ្លួនហើយ នៅរស់ដោយសាររត់ចូលព្រៃ ។

+ ចំនួនរណ្តៅ ៨ ធំ១ ថតរួច ។
ចំនួនអ្នកស្លាប់ = ៣១៩ នាក់ ទៅ ៥០០នាក់ ។ + (ថត និងសម្ភាសន៍ សាក្សីទាំង ៣នាក់ រួច) ។

ម៉ោង ១១:៣០ នាទី ក្រុមយើងបានចុះបន្តទៅទីតាំងសម្លាប់

ព្រៃមាត់បឹងកាពិត (ឬហៅឈូងដូនសរ) ។

ឋិតភូមិថ្មសំលៀង ឃុំមៀន ស្រុកអូរាំងឪ ខេត្តកំពង់ចាម

ចំងាយពីសាលាស្រុក ៨គ.ម

នៅទីនោះយើងបានស្វែងរកសាក្សីដឹងឮដើម្បីយកពត៌មានរកទីតាំងសម្លាប់ និងសកម្មភាពសម្លាប់

សាក្សី : លោក ហេង ខន អាយុ ៤៥ឆ្នាំ បច្ចុប្បន្ននៅភូមិថ្មសំលៀង ឃុំមៀន ស្រុកអូរាំងឪ ខេត្តកំពង់ចាម ។ តួនាទីសព្វថ្ងៃ ជំទប់លេខ១ ទទួលបន្ទុកវប្បធម៌ វិចិត្រសិល្បៈ ឃុំមៀន (ផ្ទះនៅ ក្បែរទីតាំងសម្លាប់ មាត់បឹងកាពិត (ឈូងដូនសរ) ចំងាយ ១០០ម៉ែត្រ ។

សម័យប៉ុល-ពត កងចល័ត នៅ ភូមិថ្មសំលៀង ឃុំមៀន ស្រុកអូរាំងឪ ខេត្តកំពង់ចាម ។

* ធម៌មានពីសាក្សី ហេង ទប

សាក្សីប្រាប់យើងថា គាត់ដឹងច្បាស់ ពីព្រោះក្នុងរបបប៉ុល-ពត គាត់នៅភូមិនេះ៖ និងក្បែររោងបាយ ក្បែរទីតាំងសម្លាប់ គាត់ឃើញគេសម្លាប់ពេលថ្ងៃ ម៉ោង ១០:០០ថ្ងៃ ចុងក្រោយក្មេងម្នាក់រត់បាន ១០ ទៅ ២០ម៉ែត្រ ពួកឃាតករចាប់បានបោកក្បាលនឹងថ្មសម្លាប់តែម្តង ។

ប្រភេទជនរងគ្រោះ និង អ្នកស្លាប់នៅទីនោះគឺ :

ទីនោះពួកឃាតករប្រមូលពី ២៤ភូមិចំណុះឃុំមៀន នោះគ្រប់សហករណ៍ (សម្លាប់ទីនេះ) ប្រមូល ផ្គុំទាំងគ្រួសារៗ ពីរតំណាក់ ពីរប្រភេទ ដូចត្រពាំងសង្កែដែរគឺ :

ទី១ : គ្រួសារទាហ៊ាន និងមន្ត្រីរដ្ឋការ ឆ្នាំ ១៩៧៥ ពេលបែកទីក្រុង

ទី២: គ្រួសារកម្មាភិបាល ខ្មែរក្រហម នៅបូព៌ា នៅមូលដ្ឋាននោះតែម្តង ។

ទី៣ : បោកបញ្ឆោតពួកវាថាយកទៅជួបប្តី ប៉ុន្តែយកមកស្តុបក្នុងរោងចក្រតម្បាញ ឃ្លាំង ភស្តុភា នៅភូមិ ថ្មសំលៀង ឃុំមៀននេះ៖ រួចយកទៅសម្លាប់ចំងាយពីភូមិ ១០០ម៉ែត្រ ។

ទំហំដី: ពី ៥០ម៉ែត្រ ទៅ ៨០ម៉ែត្រ បួនជ្រុងទ្រវែង ។

- ចំនួនរណ្តៅ ពី ៦១ ទៅ ៦២រណ្តៅ

- ចំនួនអ្នកស្លាប់ ពី ២៣៥ ទៅ ៣០០នាក់ ។
សាក្សី ហេង ខន បន្ថែមថា ទីនោះព្រៃលិចទឹកពេលទឹកឡើង សាកសពអណ្តែតទើរពេញបឹង ការពិតនោះតែម្តង គាត់ចងខ្មោចដឹកទៅឆ្ងាយកុំអោយស្អុយខ្លាំងពេក ។ សម្លាប់នៅទីនោះដឹកទាំងឡាន១ គេដឹកយកមកតែម្តង ។ (ថត និង សម្ភាសន៍សាក្សីលំអិតរួច)

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន

ស្រុកអូរាំងឪ លទ្ធផលល្អប្រសើរ យើងចុះបាន ៣ឃុំ ហើយទីតាំងសម្លាប់ជាក់ស្តែងសំខាន់ៗ សាក្សី សំខាន់ៗ សុទ្ធតែអ្នកនៅមូលដ្ឋានផ្ទាល់សម័យប៉ុល-ពត ហើយមានតួនាទីក្នុងជួរខ្មែរក្រហមដែរ ។ ដូច្នេះសាក្សី នោះសំខាន់ណាស់ ។

លទ្ធផលម្យ៉ាងទៀត គឺឯកសារស្រុកនេះមានបដាពាក្យស្លោកបិទយ៉ាងធំៗដាក់ថា : " ប្រឆាំងដាច់ ខាតនូវរបបខ្មែរក្រហម ទប់ស្កាត់មិនអោយរបបនេះវិលវិញទៀតទេ

ឯកសារទី២ ឯកសារស្តីអំពីឧក្រិដ្ឋកម្មទីតាំងគុកសន្តិសុខ កន្លែងសម្លាប់ ចំនួនរណ្តៅ អ្នកស្លាប់ទូទាំង ឃុំក្នុងស្រុក មានការទទួលស្គាល់អភិបាលស្រុក ហត្ថលេខា និងត្រា ជាផ្លូវការ ទុកឯកសារយូរអង្វែង ។

ប៉ុន្តែមានឧបសគ្គខ្លះៗដែរ : ភ្លៀងធ្លាក់ជាច្រើនថ្ងៃ និងយប់ ដូច្នេះរផ្លូវគមនាគមទៅទីតាំងឆ្ងាយ១មិន រួច ផ្លូវរទេះ៖ ផ្លូវភកំល្បប់ ឡាន ម៉ូតូ ទៅមិនបាន (ដើរមិនដល់ ឆ្ងាយ១ពេក) ។ បើមានឱកាសចុះស្រាវជ្រាវ តាមឯកសារបន្តរទៀតនៅរដូវប្រាំងខាងមុខ ។

© មជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា