Chann Soan

សាម

នៅរស់

ប្រុស

«បច្ចុប្បន្នអាយុ៦៨ឆ្នាំ»

០៧០៤០៤០៥ ខេត្ដកំពត ស្រុកជុំគិរី ឃុំត្រពាំងរាំង ភូម

១៩៧១????

ស្ម័គ្រចិត្ដ

អង្គភាពយោធាកងពល៥០២ ធ្វើព្រលានយន្ដហោះ ខេត្ដកំពង់ឆ្នាំង។

ភូមិភាគបស្ចឹម(៤០៥) តំបន់៣៣ ខេត្ដកំពង់ឆ្នាំង។

អនុសេនាធំ

ប្រធានកងពល ស៊ូ ម៉េត តារវៃ

អូអ៊ឹមអាយ០៣១៥២០១៣១១២៣ ភូមិត្រពាំងប្រាសាទ ឃុំត្រពាំងប្រាសាទ ស្រុកត្រពាំងប្រាសាទ ខេត្តឧត្តរមានជ័យ។ សំភាសដោយៈសុខ វណ្ណៈ និង ឡុង ដានី។ កំណត់សម្គាល់ៈ ជួបជាមួយឈ្មោះ ចាន់ ស៊ាន់ ហៅ សាម ភេទប្រុស អាយុ៦៨ឆ្នាំ។ ក្រៅប្រវត្តិរូប។

ចាន់ ស៊ាន់ ហៅ សាម អាយុ៦៨ឆ្នាំ មានប្រពន្ធឈ្មោះ ជិន ណៃ ហៅ ឃួយ មានកូន ៦នាក់ ក្នុងនោះមានស្រី២នាក់។ ស៊ាន់ មានស្រុកកំណើតនៅភូមិស្រែចែង ឃុំត្រពាំងរាំង ស្រុកជុំគីរី ខេត្ដកំពត។ ស៊ាន់ សព្វថៃ្ងមានតួនាទីជាក្រុមប្រឹក្សាស្រុកត្រពាំង ប្រាសាទ រស់នៅភូមិ ត្រពាំងប្រាសាទ ឃុំត្រពាំងប្រាសាទ ស្រុកត្រពាំងប្រាសាទ ខេត្ដឧត្ដរមានជ័យ។ ស៊ាន់ មានឪពុក ឈ្មោះ ប៉ិញ សុខ ម្ដាយឈ្មោះ ជា ផ្លុង មានបងប្អូនបង្កើត ចំនួន១០នាក់ ក្នុងនោះមានស្រី២នាក់។ ស៊ាន់ កាលពីតូចរៀនបានត្រឹមថ្នាក់ទី៧ឪចាស់ឱ ឈប់នៅឆ្នាំ១៩៦១ មកជួយធ្វើស្រែ ចម្ការឪពុក ម្ដាយ។ នៅឆ្នាំ១៩៦៤ បានរៀបអាពាហ៍ ពិពាហ៍តាមប្រពៃណីខែ្មរ ក្រោយពីរៀបការប្រកបរបរធ្វើ ស្រែចម្ការ។ នៅឆ្នាំ១៩៧០ មានរដ្ឋប្រហារទម្លាក់សមេ្ដចសីហនុ ប្រទេសជាតិមានការផ្លាស់ផ្ដូរបប នយោបាយ ធ្វើឱ្យប្រជាជន នៅតាមស្រុកស្រែចម្ការនៅតាមតំបន់ដាច់ស្រយាលមានកំហឹង និងរបប លោកសេនាប្រមុខ លន់ នល់ ដោយមានការឃោសនាពី ថ្នាក់ភូមិឃុំនិងបានស្ដាប់ការប្រកាស របស់ សមេ្ដចសីហនុតាម វិទ្យុពីប៉េកាំងប្រទេសចិនឱ្យកូនចៅចូលពៃ្រម៉ាគីដើម្បីរំដោះជាតិ។ នៅឆ្នាំ១៩៧១ ស៊ាន់ និងយុវជនជាច្រើននាក់បាននាំគ្នាចូល ពៃ្រម៉ាគី ចូលដំបូងទៅជួបជុំគ្នានៅក្នុងខេត្ដកំពង់ស្ពឺ។ អ្នកចូលរួមចលនានៅពេលនោះមានគ្នាប្រហែលជា៣០០នាក់ មិនទាន់រៀបចំជាកងពលទេ មានតែវរ សេនាធំលេខ៣៥ ប្រធានវរៈឈ្មោះ ង៉ែត គីន ប្រធានវរសេនាតូចឈ្មោះ ឡាំ នៅក្នុងភូមិភាគនិរតី ដែរ។ នៅឆ្នាំ១៩៧២ ស៊ាន់ នៅក្នុងកងពលទី១ ប្រធានកងពលឈ្មោះ សឿង ឈ្មោះ ឆន ឈ្មោះ សេង ពេលនោះ ស៊ាន់ មានឋានៈត្រឹមតែប្រធានកងធំ មានមុខសញ្ញាវាយចូលទីក្រុងភ្នំពេញ តាមផ្លូវជាតិលេខ៣។ នៅឆ្នាំ ១៩៧៥ ស៊ាន់ ត្រូវរបួសបន្ដិចបន្ដួចមិនបានវាយ ចូលទីក្រុងភ្នំពេញទេ សម្រាកបានបីថៃ្ងបានធ្វើដំណើរបន្ដចូល មកដល់ភ្នំពេញ ពេលនោះឃើញប្រជាជនកំពង់តែនាំគ្នាចាក ចេញពីទីក្រុងទៅរស់នៅតំបន់ផេ្សងៗ។ ក្រោយឆ្នាំ១៩៧៥ ស៊ាន់ បានចូលនៅក្នុងកងពល៥០២ ប្រធានកងពលឈ្មោះ ស៊ូ ម៉េត ហើយ ស៊ាន់ មានឋានៈជាប្រធានអនុសេនាធំ គ្រប់គ្រង យោធា ចំនួន៥០០នាក់ នៅក្នុងកងពល ៥០២ មានបីវរសេនាធំ វរសេនាធំទី៥១៥២៥៣។ នៅឆ្នាំ ១៩៧៨ ស៊ាន់ អង្គការ ចាត់តាំងឱ្យព្រលានយន្ដហោះខេត្ដកំពង់ឆ្នាំង មានឋានៈជាអនុ វរសេនាធំ នៅក្នុងកងពល៥០២ មាន ឈ្មោះ តា រវៃ ជាប្រធានកងពល យោធានៅទីនោះមានគ្នារាប់មុឺននាក់ សុទ្ធតែអ្នកជាប់និន្នាការក្បត់អង្គការមានយោធាភូមិភាគបូព៌ា យោធាភូមិភាគឧត្ដរនិងមានភូមិផេ្សងៗ ទៀតមកធ្វើការលុត ដុំនៅទីនោះ និងមានជំនាញការជាជនជាតិចិនរាប់រយនាក់ ព្រោះមានគំរោងសាង សង់ជាច្រើននៅទីនោះ ខ្លះធ្វើផ្លូវខ្លះ សាងសង់ព្រលានយន្ដហោះ ខ្លះទៀតសាងសង់សំណង់អាគារជា ច្រើនកនែ្លងនិងបាននាំគ្រៀងយន្ដហោះពីប្រទេសចិនបានមួយចំនួន ហើយបម្រុងយកមកតម្លើងនៅទីនោះ សម្រាប់ប្រើប្រាស់នៅ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ នៅឆ្នាំ១៩៧៨ ស៊ាន់ ត្រូវអង្គការចាត់តាំងឱ្យមក ភ្នំពេញវិញនៅកនែ្លងរថភ្លើង។ នៅឆ្នាំ១៩៧៩ ស៊ាន់ បានរត់ភាសខ្លួនទៅជាយដែនថៃ បែកចេញពី ប្រពន្ធកូនក្រោយ មកបានជួបប្រពន្ធវិញទៅព្រំដែនខែ្មរថៃ នៅម្ដុំមុំបីនៅ៨០៨ ក្រោយមកកម្លាំងខែ្មរ ក្រហមបានរៀបចំកងទ័ព ឡើងវិញ ដើម្បីប្រឆាំងជាកងទ័ពវៀតណាមនិងខាងកងទ័ពរដ្ឋាភិបាលលោក ហេងសំរិន។ កាលនោះ យោធាខែ្មរក្រហមបានទទួលជំនួយ ពីប្រទេសចិនទាំងសំភារៈនិងគ្រៀងអាវុធ គ្រប់បែបយ៉ាងហើយ ស៊ាន់ នៅក្នុងកងពល៦១២ ហើយមានឋានៈជាអនុវរសេនាធំដឹក នាំយោធា ចំនួន១៥០នាក់ ចុះមកធ្វើការវាយប្រយុទ្ធជាមួយ កម្លាំងរដ្ឋាភិបាល និងមានឧិកាសអូសទាញប្រជាជន ឱ្យយល់ពី គោលនយោបាយខែ្មរក្រហមដើម្បីដេញយួនឱ្យចេញពីប្រទេស កម្ពុជា ពេលនោះប្រជាជនភាគ ច្រើនមានការគាំទ្រកម្លាំងខែ្មរ ក្រហមនិងជួយផ្ដល់ស្បៀងនិងឱ្យរបាយការណ៍។ នៅឆ្នាំ១៩ ៨៨ បាន ឡើងមកអន្លង់វែងវិញ ហើយបានដឹកនាំប្រជាជន នៅសមរភូមិក្រោយវិញ ដោយសារពិការមានរបួស មានអំបែងគ្រាប់នៅក្នុងខ្លួន។ នៅឆ្នាំ១៩៩០ តា ម៉ុក បានធ្វើផ្លូវ ចុះពីលើភ្នំដងរែកនិងបន្ដធ្វើផ្លូវ តាមព្រំដែនខែ្មរថៃជាច្រើន ខ្សែទៀតរហូតដល់ប្រាសាទព្រះវិហារ និងនាំប្រជាជនចុះ មករស់នៅខាង ក្រោមខ្លះនៅស្រុកអន្លង់វែង ខ្លះនៅស្រុក ត្រពាំងប្រាសាទ។ នៅឆ្នាំ១៩៩៣ កម្លាំងខាងខែ្មរក្រហមមិន បានចូលរួមបោះឆ្នោតទេ តែកម្លាំងខែ្មរក្រហមបានជួយបោះឆ្នោតឱ្យខាងគណបក្សហ្វុនស៊ិនប៉ិច ក្រោយ មកកើតមានរឿងរ៉ាវជា ច្រើនទៀតរហូតកម្លាំងរបស់ហ្វុនស៊ិនប៉ិចដឹកនាំដោយលោក ញឹក ប៊ុនឆៃ សហ ការជាមួយកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលមកវាយបកកម្លាំង ខែ្មរក្រហមបន្ដទៀត ធ្វើឱ្យប្រជាជនរត់ទៅរស់នៅជំរំអូរ ត្រាវនិងតំបន់មួយចំនួនទៀតជាប់ប្រទេសថៃ។ នៅ ឆ្នាំ១៩៩៤ កម្លាំងខែ្មរក្រហមបានវិលមករស់នៅ កនែ្លងដើមវិញ ស៊ាន់ ត្រូវ តា ម៉ុក ចាត់តាំងឱ្យធ្វើ ជាហ្វាយស្រុកត្រពាំងប្រាសាទ ពីឆ្នាំ១៩៩៤ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៩៨។ ក្រោយមកទៀតកម្លាំងខែ្មរ ក្រហមមានរឿងរ៉ាវជាច្រើនទៀត រហូតតា ម៉ុក ហ៊ាន កាត់ ទោសលោក ប៉ុល ពត ដែលត្រូវជាចៅហ្វាយកាលពីអតីតកាល បន្ទាប់មកចេះតែរឿង រ៉ាវជាបន្ដទៀតឈានដល់មានការ សម្លាប់គ្រួសារលោក សុន សេន ទាំងគ្រួសារទាំងអស់។ ក្រោយ មកទៀត តា ម៉ុក បានបញ្ជាឱ្យចាប់ប្រធានកងពលឈ្មោះ តា សារឿន ហៅ ០៥ ឈ្មោះ តា សាន ហៅ ០៦និង មានមនុស្សមួយចំនួនត្រូវស្លាប់នៅក្នុងរណ្ដៅតែមួយ។ ក្រោយមកទៀត តា ម៉ុក ចាប់ផេ្ដីមសង្ស័យ ប្រធានកងពលជា ច្រើនផេ្សងទៀតថា មានគំរោងងាកទៅរករដ្ឋាភិបាលភ្នំពេញ និងបានបែងចែកកម្លាំងជាពីរ ខាងស្រុកអន្លង់វែង ជាកម្លាំងរបស់ តា ម៉ុក ខាងស្រុកត្រពាំងប្រាសាទ ជាកម្លាំងគាំទ្រលោក ប៉ុល ពត ដែលមានបួនកងពល ដូចជាកងពល៦១២៦១៦៤១៧និង ៨០២។ នៅចុងឆ្នាំ១៩ ៩៨ តា ម៉ុក បានហៅ ឈ្មោះ កែវ ឈ្មោះ សារី សយ ឈ្មោះ ជុំ ជាតិ រ៉ាយ ពីន ឱ្យមករៀនសូត្រ នយោបាយនៅសាលាស្រុកអន្លង់វែង នៅម្ដុំធនាគារឪអេស៊ីលីដាឱ សព្វថៃ្ង។ កាលនោះដោយ សារជាខែ្មរក្រហមមានឋានៈដូចគ្នានិង ធ្លាប់ស្គាល់ ឈ្មោះ ខឹម ង៉ុន ជាប្រធានគ្រប់គ្រងនៅទីនោះក៏បាន សុំចេញមកខាងក្រៅដោយបានប្រាប់ថា មកច្រូតស្បូវដើម្បីធ្វើ កនែ្លងរស់នៅពេលនោះមានការអនុញាតិក៏មានឧិកាសល្អរកផ្លូវ មកជួបជាមួយកម្លាំងរដ្ឋាភិបាល ព្រោះ បានគិតក្នុងចិត្ដហើយថា បើនៅបន្ដ ទៀតពិតជាស្លាប់មិនខាន។ ដោយសារយល់ដូចនេះ លោក ជុំ ជាតិ បាននាំកម្លាំងមួយចំនួនធ្វើដំណើរ ឆ្លងកាត់ក្នុង ពៃ្រទាំងយប់ទាំងថៃ្ង ទើបដល់ខេត្ដព្រះវិហារ បាន ជួបលោកអភិបាលរងខេត្ដឈ្មោះ ឃួយ ឃុនហួរ បានយកចិត្ដទុកដាក់យ៉ាង កក់កេ្ដៅ បន្ទាប់មកទៀត លោកអភិបាលរងបានទាក់ទងនៅភ្នំពេញ ស្រាប់សែ្អកឡើងមានយន្ដហោះមកដឹកនាំយកគ្នាបួននាក់ទៅ ដោយទុកប្រពន្ធកូននិងប្រជាជនមួយចំនួននៅខេត្ដព្រះវិហារ។ ក្រោយមកស្រាប់តែមានយន្ដហោះ បោះត្រាក់នៅតំបន់ ខែ្មរក្រហមថា ឱ្យកម្លាំងខែ្មរក្រហមទាំងអស់ចុះចូលជាមួយរដ្ឋាភិបាលរដ្ឋាភិបាល មិនយកទោសពរៃ្ដិ៍ទេ បន្ទាប់មកទៀតដឹងថា ខាងអន្លង់វែងក៏មានគំរោងចុះចូលជាមួយរដ្ឋាភិបាល ដែល ដូចជាប្រធានកងពល លោក យឹម ផាន់ណា លោក យឹម ពឹម លោក យឹម សាន ដូចនេះ កម្លាំងទាំងអស់បានធ្វើការសមេ្រចចិត្ដធ្វើ សមាហរណ៍កម្មជាមួយរដ្ឋាភិបាលបាន សសេ្រចនៅឆ្នាំ១៩ ៩៨នេះផងដែរ។

ដឹងថា មានយោធាខែ្មរក្រហមខាងភូមិភាគបូព៌ាមួយចំនួនបាត់ខ្លួន។

© មជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា